Maryjka

Rok 2011.

Pan Marek, czynny zawodowo architekt, działający prężnie i z pasją w Stowarzyszeniu Konserwatorów Zabytków, a pod tą szacowną egidą dokumentujący relikty polskości na Kresach Wschodnich, odczuł odwieczne i bolesne doświadczenie dojrzałych dzieci – zmarła mu matka. Jako bezsprzeczny erudyta zaprojektował nagrobek koncepcyjnie. Formę wyrazu artystycznego świadomie postanowił oddać pod pieczę specjalisty. Nie ukrywam, że lubię współpracować z zawodowcami, wszelki szablon natychmiast był w pogardzie.

Materiał – kamień polny o wadze 400 kg nabyty został w obszernym składzie osady Wójty – Trojany (niedaleko Pułtuska). Temat nagrobka pan Marek jasno sprecyzował – Matka Boska i towarzysząca  upamiętnieniu winna latorośl  (symbol życia wiecznego). Tekst zsyntetyzowany być musiał do niezbędnego minimum –  grób to nie gazeta.

Cały projekt inspirowała Matka Boska Ostrobramska (Wileńska). Ten szczególny i rzadki w ikonie gest Bogarodzicy, tak emocjonalnie związany z  Polakami – zinterpretowany został w konwencji estetyki rzymskokatolickiej. Klimat śmierci i mogiły cmentarnej dopominał się chrześcijańskiego symbolu – krzyża. Adoruje go „Maryjka” – Matka dla Matki. Powstał motyw nie występujący w tradycji twórczości sepulkralnej, a jednocześnie zachowujący wszelkie wymogi czci dla nekropolii.

Skalowane rysunki wykonawcze nabrały wyrazu pod artystycznym dłutem rzeźbiarza Bartka Zbrożka. Doskonale wiedziałem co projektuję i jakie kamień ujawni fanaberie. Znałem też Bartka dłuto ze współpracy. Podstawowym wymogiem koncepcji było całkowite zachowanie naturalnej faktury „polusa”, co w detalu i liternictwie wymagało dużej finezji.

Montaż sprawnie zorganizował inwestor z  pomocą  męskich przedstawicieli rodziny i współpracujących z biurem architektonicznym fachowców.

Cały nagrobek jest bardzo ascetyczny i uroczo skromny, pominięte zostały kamieniarskie szlify i obłe polery tak typowe dla współczesnych symboli przemijania – jedyną ingerencją w naturalną kamienną strukturę było finezyjne rzeźbiarskie dłuto Zbrożka, a alegoria wsiąkła z rysunków projektu.
www.bartekzbrozek.pl

Pułtusk, Stary Cmentarz Parafialny, ul. Kościuszki 80.